تبلیغات
 تحقیق و پژوهش در آموزش و پرورش - نگاهی به روش های تربیتی حضرت زهرا (س)

نگاهی به روش های تربیتی حضرت زهرا (س)

نامگذاری

 اسلام یكی از ابتدایی ترین مراحل پرورش و اثرگذاری در روح كودك را نامگذاری دانسته، زیرا اولین چیزی كه در فهم لطیف و حساس كودك راه پیدا می كند، نام و شهرت اوست. حضرت زهرا با هم فكری و همكاری پیامبر(ص) و علی(ع) زیباترین نامها را برای فرزندان خود انتخاب نمود.

عواطف مادری و نقش آن در تربیت فرزند

حضرت فاطمه(س) كه خود از سرچشمه محبت و عطوفت رسول خدا(ص) سیراب گشته و قلبش كانون محبت به همه و فرزندان خود بود در این جهت نیز وظیفه مادری خود را به بهترین شكل انجام میداد.

سلمان میگوید: روزی فاطمه (س) را دیدم كه مشغول آسیاب بود، در این هنگام فرزندش حسین(ع) گریه میكرد و بیتاب بود. عرض كردم برای كمك به شما آسیاب كنم یا بچه را آرام نمایم؟ ایشان فرمودند: من به آرام كردن فرزند اولاتر هستم، شما آسیاب را بچرخانید.

بازی و تحرك

از جمله مواردی كه در شیوه تربیت حضرت زهرا(س) جایگاه خاصی داشت، تحرك و بازی كودكان بود. هم بازی شدن رسول معظم اسلام(ص) با فرزندان دخترش زهرا (س) بیانگر این نكته مهم است كه بازی و تحرك یكی از لوازم تربیت صحیح محسوب می شود. حضرت زهرا(س) از همان دوران كودكی با فرزندانش هم بازی می شد و به این نكته نیز توجه داشت كه در بازی نوع الفاظ و حركات مادر، سرمشق كودك قرار می گیرد، علاوه بر این می توان در قالب بازی و شوخی شخصیت كودك را تقویت نمود، او را به داشتن مفاخر و ارزشهای اكتسابی تحریك و تهییج كرد. نقل شده است كه حضرت زهرا(س) با فرزندش امام حسن(ع) بازی می كرد و او را بالا می انداخت، میفرمود:

اشبه اباك یا حسن

و اخلع عن الحق الوسن

واعبد الها ذا منن

و لاتو ال ذا الاحن

«پسرم حسن مانند پدرت باش. ریسمان ظلم را از حق بر كن. خدایی را بپرست كه صاحب نعمت های متعدد است و هیچ گاه با صاحبان ظلم و تعدی، دوستی مكن.»

همچنین نقل شده است هنگام بازی با امام حسین(ع) می فرمود:

انت شبیه بابی

لست شبیها بعلی

«تو به پدر من (پیامبر) شبیهی و به پدرت علی شباهت نداری.»

شنیدن این بیت موجب خنده و تبسم حضرت علی(ع) می شد. از این قطعات تاریخی استفاده می شود كه حضرت علی(ع) و فاطمه(س) علی رغم تمام مشكلات و گرفتاری های موجود در برخورد با كودكان خود را خوشحال و خندان نشان می دادند، این لازمه و جوهره جوانمردی است كه گرفتاری های خارج از خانه را با خود به خانه نیاورد و غصههای خود را هر قدر كه باشد در ظاهر خود نمایان نسازد.

مسابقه و رقابت های سازنده

روزی امام حسن و امام حسین(ع) در یك مسابقه خطاطی به رقابت پرداختند، سپس هر كدام از آنها اعلام می كردند كار من بهتر است، سرانجام هر دو جهت داوری مسابقه خدمت مادرشان رسیدند. فاطمه زهرا(س) نمیخواست بچهها آزرده شوند، به آنها فرمودند نزد پدرشان بروند حضرت علی(ع) نیز آنها را به نزد پیامبر(ص) فرستاد، پیامبر نیز داوری را به جبرئیل سپرد او نیز به اسرافیل حواله كرد تا اینكه اسرافیل از جانب خدا قضاوت در این مورد را به خود فاطمه(س) سپرد. حضرت زهرا(س) عرض كرد خدایا چگونه میان این دو قضاوت كنم؟ با الهام حضرت باریتعالی صدیقه كبری(س) گردنبند خود را پاره كرد و دانههای آن را كه زوج نبود بر زمین ریخت و فرمود هر كه بیشترین دانه ها را جمع كرد از جانب من برنده است، در این صورت باید یكی از این مسابقه پیروز میشد، اما جبرئیل یكی از این دانهها را به دو نیم تقسیم كرد تا هر دو بهطور مساوی دانه بردارند. بدین ترتیب این مسابقه دو برنده داشت و هر دو در این رقابت پیروز شدند.

رعایت عدالت درباره كودكان

روزی امام حسن(ع) نزد پیامبر(ص) آمد و اظهار تشنگی كرد، رسول خدا(ص) بیدرنگ ظرفی برداشت و به او آبی داد، در این هنگام امام حسین(ع) خواست تا ظرف آب را از برادرش بگیرد اما پیامبر(ص) مانع شد.

فاطمه زهرا(س) كه شاهد ماجرا بود به پیامبر گفت: گویا حسن برای شما عزیزتر است، پیامبر (ص) فرمود: نه هر دو برایم عزیز و محبوبند ولی چون اول حسن تقاضای آب كرد او را مقدم داشتم.

یا وقتی امام حسن و امام حسین علیهاالسلام كشتی می گرفتند، پیامبر(ص) امام حسن(ع) را تشویق می كرد كه پس از سوال حضرت زهرا(س) پیامبر(ص) فرمودند: جبرئیل حسین را تشویق و تحریك میكند و من حسن را.

این دو حادثه كوتاه ولی پراهمیت تاریخی به ما می آموزد كه حضرت زهرا(س) با توضیحاتی كه از پدرش می شنود متقاعد می گردد كه تبعیضی در كار نیست. به هر حال اهتمام فاطمه زهرا(س) به عدم تبعیض بین كودكان قابل توجه و تامل است.

توجه به حضور و غیاب فرزندان

حضرت فاطمه(س) با فداكاری و محبت خاصی كه نسبت به فرزندانش نشان می داد مراقب تمام حركات و سكنات آنها بود و به دقت رفت و برگشت های آنها را زیر نظر داشت. نقل شده است كه روزی پیامبر(ص) عازم خانه دخترش فاطمه(س) گردید، چون به خانه رسید دید حضرت فاطمه(س) مضطرب و ناراحت پشت در ایستاده است، حضرت فرمود چرا اینجا ایستادهای؟ فاطمه(س) با آهنگی مضطرب عرض كرد: فرزندانم صبح بیرون رفتهاند و تاكنون از آنها هیچ خبری ندارم.

پیامبر به دنبال آنها رفت و آنها را در كمال سلامت و آرامش در حال بازی دید. آنها را به دوش گرفت و به سوی خانه فاطمه(س) برگشت. این واقعه خود نمونهای گویا از توجه و اهمیت دادن حضرت زهرا(س) به حضور فرزندان خردسالش بود.

ارج نهادن به شخصیت كودك

روزی پیامبر (ص) وارد خانه فاطمه زهرا (س) شد و فرمود: دخترم امروز پدرت مهمان شماست.

فاطمه جواب داد: پدر جان فرزندانم از من طعامی خواستند و من قادر به تهیه آن نبودم. سپس پیامبر وارد اتاق شد و در كنار امیرالمومنین و امام حسن و امام حسین(ع) نشست. فاطمه(س) همچنان متحیر بود كه برای پذیرایی از پدر بزرگوارش چه بكند؟

در آن هنگام پیامبر خدا دست هایش را به قصد طعامی بهشتی برای فرزندانش به طرف آسمان بلند كرد، لحظاتی بعد جبرئیل به نزد پیامبر مشرف شد عرض كرد: من حامل سلام مخصوص خداوند به شمایم. خداوند میفرماید: به علی و فاطمه و فرزندان آنها بگویید آنچه از میوه های بهشتی میل دارید از من بخواهید، پیامبر اكرم(ص) پیام خدا را به اهل بیت(ع) رساند اما كسی چیزی نگفت. در این هنگام امام حسین(ع) گفت اگر اجازه بفرمایید من انتخاب نمایم، همگی قبول كردند. امام حسین(ع) درخواست خرمای بهشتی نمودند، پیامبر(ص) به فاطمه(س) اشاره كرد برخیز داخل اتاق شو و هر چه كه آنجاست بیاور، فاطمه (س) وارد شد و ظرف پر از خرما را دید و آورد. سپس پیامبر(ص) رطبها را بین اعضا تقسیم كرد و خود دانه دانه در دهان حسن و حسین(ع) گذاشت. این حكایت خود نشان می دهد كه چگونه احترام به نظر كوچك ترین عضو خانواده (امام حسین) گذاشته می شود، این گونه ترتیب اثر دادن به رای و نظر اعضای خانواده شخصیت مستحكمی را برای افراد به ارمغان میآورد.

نسرین صبایی



نگاهی به روش های تربیتی حضرت زهرا (س)
روش های تربیتی حضرت زهرا (س)
نگاهی به روش های تربیتی حضرت زهرا
روش های تربیتی حضرت زهرا
روش های تربیتی
حضرت زهرا
روشهای تربیتی حضرت زهرا



طبقه بندی: مقالات نشریه نگاه آموزش و پرورش، مقالات دینی و مذهبی،
برچسب ها: نگاهی به روش های تربیتی حضرت زهرا (س)، روش های تربیتی حضرت زهرا (س)، نگاهی به روش های تربیتی حضرت زهرا، روش های تربیتی حضرت زهرا، روش های تربیتی، حضرت زهرا، روشهای تربیتی حضرت زهرا،
تاریخ: سه شنبه 3 فروردین 1395 | نویسنده: | نظرات

.: