تبلیغات
 تحقیق و پژوهش در آموزش و پرورش - بررسی آثار روزه داری روزه

بررسی آثار روزه داری روزه

مقدمه:

«ای افرادی كه ایمان آورده‌اید، روزه برشما نوشته شده، همانگونه كه بر كسانی كه قبل از شما بودند نوشته شد، تا پرهیزگار شوید.»1

روزه فوائد جسمی و روحی فراوان دارد، شفابخش جسم و توان بخش جان است، پاک کننده ی آدمی از رذایل حیوانی است، در ساختن فرد صالح و اجتماع بسامان بسیار موثر بوده و در تذهیب و تزکیه‌ ی نفس و رهاندن انسان از روزمره گی و واماندگی در نیاز‌های تن تأثیر به سزایی دارد.

روزه یکی از احکام انسان ساز اسلام است، که آگاهی از همه‌ فواید و پی بردن به فلسفه‌ کامل آن همچون سایر احکام الهی برای انسان عادی ممکن نیست. دانش محدود بشر نمی‌تواند راهگشای همه‌ اسرار نهفته باشد و اندیشه را به پاسخ همه مجهولات راهی نیست؛ شاید روزی دانش انسان به حدی از کمال برسد که دریچه‌ تازه ای بر روی بشر بگشاید و حکمت‌ها و دستورات اسلام را باز شناسد.

 بنابراین ندانستن فلسفه‌ احکام الهی نباید ما را از انجام آن باز دارد و موجب نا فرمانی و عصیان شود، چرا که این اطاعت کورکورانه نیست، بلکه بر علم و یقین تکیه دارد زیرا مسلمانان می دانند که خدای جهان بر  همه چیز دانا و از همه چیز آگاه است و نقص و نیازی در ذات متعال او نیست که از اعمال سودی بخواهد یا از زیانی بهراسد. خدای مهربان برای بندگان خود جز خیر و سعادت نمی‌خواهد، پس اگر به چیزی فرمان می‌دهد خیر و سعادت ما در آن است و کمال و تعالی ما بدان بستگی دارد و هر چیزی را نهی می فرماید برای ما زیان بخش است و بر مصالح مادی و معنوی ما لطمه می‌زند.

در این مقاله سعی بر آنست كه به فلسفه گرفتن روزه و فوائد و آثار آن اشاره شود. به امید آنكه این فریضه‌ی الهی ارزش واهمیت واقعی خود را باز یابد.

فلسفه و آثار روزه

فلسفه‌ روزه دارى، تكامل جسم و جان است، چرا كه گفته اند: عقل سالم در بدن سالم است. دانشمندان اسلامى و غیر اسلامى در این باره جزوه ها و كتاب هاى زیادى نوشته اند و برخى از آثار آن را بیان كرده اند؛ از جمله رفع سوءهاضمه، تقویت بهداشت عمومى، پاك سازى مجارى ادرار، رفع بیمارى ها و امراض جلدى و دفع چربى هاى زائد. روزه در درمان بسیارى از بیمارى هاى غیر قابل علاج مؤثر است. به هر حال نقش روزه دارى در سلامت تن و تكامل روح غیر قابل انكار است.

یكى از دستورات خداوند به انسان ها، روزه دارى است تا در سایه آن، انسان بتواند از هرگونه فساد و بیمارى مصون بماند و با رهانیدن خود از دام هاى شیطان، خود را در مسیر انبیا (ص) و ائمه(ع) قرار دهد. قرآن این دستور را این گونه بیان مى فرماید: «هان اى كسانى كه ایمان آورده اید، روزه بر شما واجب شد و این دستور نه تنها درباره شما بلكه یك سنت الهى است كه به پیامبران گذشته و پیروان آنان نیز ابلاغ شده؛ پس روزه بگیرید. امید است بدین سبب متقى گردید.»

روزه، كلاس كسب تقوا است، تمرینى براى متقى شدن است. كدامین نتیجه و ثمره بهتر از این كه انسان با روزه دارى، سعادت دنیا و آخرتش را تضمین كند. در یك حدیث قدسى، پیامبر(ص) از درگاه خداوند سؤال مى كند: اولین عبادت كدام است؟

خداوند پاسخ مى دهد: روزه.

آن گاه رسول اكرم(ص) مى پرسد: پروردگارا، نتیجه و ثمره‌ی روزه گرفتن چیست؟

خداوند در پاسخ مى‌فرماید: نتیجه‌ روزه، رسیدن به آگاهى قلبى و حكمت است و نتیجه‌ حكمت، شناخت خداوند است و نتیجهی معرفت و شناخت پروردگار، رسیدن به یقین كامل است؛ پس هرگاه بنده خدا به یقین رسید؛ همه وجود و زندگیش به خدا وابسته مى شود و زندگیش اگر به سختى و یا به آسانى بگذرد، در او تغییرى ایجاد نمى شود. وقتى كه این بنده‌ عاشق خدا در حال مرگ باشد، فرشتگان بر بالین او مى ایستند و از آب كوثر و شراب هاى بهشتى او را سیراب مى كنند تا سختى مرگش برطرف شود، سپس به او مژده اى بزرگ مى‌دهند و مى گویند: خوشا به حالت چه جایگاه نیكو و مقام عظیمى دارى! اینك به یك چشم بر هم زدن به دربار الهى پرواز مى كند و به مقام لقاءالله رسیده و بین او و خداوند بلند مرتبه هیچ پرده و حجابى باقى نمى ماند.

 روزه و سلامت جسم و جان

روزه تمام دستگاه هاى بدن، بافت ها، رگ ها، غده ها، اعصاب، اجزاى بدن، روده ها و شرایین را از خستگى بیرون مى آورد، زیرا در اثر عملیات مداوم و شبانه روزى، قسمت هاى مختلف بدن، سست و ضعیف مى گردد. اشتباه نشود، این كه گفتیم بدن در اثر روزه گرفتن استراحت مى كند، معناى آن این نیست كه از عمل باز مى ماند، بلكه معناى آن این است كه از سرعت عمل خود مى كاهد تا استراحت كند و خستگى خود را بگیرد و بدین ترتیب روزه، ضعف، چاقى بدن، تصلب شرایین، زخم معده و را برطرف مى سازد. درست به همین دلیل است كه مى گوییم، روزه عمر را طولانى مى كند، به جسم نشاط مى‌دهد، انسان را از كسلى و سستى نجات مى بخشد و از مرض ها و دردها آزاد مى كند.

اخیراً در اروپا و بسیارى كشورهاى دیگر بیمارستان هایى افتتاح شده كه از طریق روزه، بسیارى از بیمارى ها و مرض ها را معالجه مى كنند.

 در روایت است كه براى روزه دار، دو خرسندى وجود دارد: یك خرسندى به هنگام افطار و دیگرى موقع دیدار خدا.

در اثر روزه، اطمینان و آسایش براى انسان به وجود مى آید، زیرا انسان درك مى كند كه با روزه دارى با خداى جهان و آفریننده خود رابطه پیدا كرده است. قرآن كریم مى فرماید: «با ذكر خدا قلب انسان اطمینان پیدا مى كند» و بدون تردید، اطمینان  از بهترین وسایل دفع كننده‌ اضطراب، وحشت و ترس است.

 روزه از دیدگاه دانشمندان

دكتر الكسیس كارل در كتاب انسان موجود ناشناخته مى نویسد: «با روزه دارى، قند خون در كبد مى ریزد و چربى هایى كه در زیر پوست ذخیره شده اند و پروتئین هاى عضلات و غدد و سلول هاى كبدى آزاد مى شوند و به مصرف تغذیه مى رسند.»

دكتر كارل مى گوید: «لزوم روزه دارى در تمام ادیان تأكید شده است. در روزه، ابتدا گرسنگى و گاهى نوعى تحریك عصبى و بعد ضعفى احساس مى شود، ولى در عین حال، كیفیات پوشیده اى كه اهمیت زیادى دارند، به فعالیت مى افتند و بالاخره تمام اعضا، مواد خاص خود را براى نگه‌دارى و تعادل محیط داخلى و قلب، قربانى مى كنند و به این ترتیب روزه تمام بافت هاى بدنى را مى شوید و آنها را تازه مى كند.»

دكتر ژان فروموزان روش معالجه با روزه را، شست و شوى اعضاى بدن تعبیر مى كند، كه در آغاز روزه دارى، زبان باردار است، عرق بدن زیاد است، دهان بد بو است و گاه آب از بینى راه مى افتد، كه همه این ها علامت شروع شست و شوى كامل بدن است. پس از سه چهار روز بو برطرف مى شود، اسیداوریك ادرار كاهش مى یابد و شخص احساس سبكى و خوشى خارق العاده اى مى كند. در این حال اعضا هم استراحتى كافى دارند.

 روزه، زكات بدن

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: براى هر چیزى زكاتى است و زكات بدن ها روزه است. رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: «روزه سپر آتش (جهنم) است» یعنى به واسطه‌ روزه گرفتن انسان از آتش جهنم در امان خواهد بود.

پیامبراكرم (ص) در رابطه با روزه می فرمایند: آیا آگاه نسازم شما را از عملی كه بدان بپردازید شیطان از شما دور شود همانگونه كه مشرق از مغرب فاصله دارد؟

اصحاب عرض كردند: آری یا رسول الله آگاهمان ساز.

پیامبرفرمود: روزه روی آتش را سیاه می‌كند و صدقه دادن كمر او را می شكند و محبت و دوستی در راه خدا و تعاون و همكاری در انجام عمل صالح، سلطه و استیلای او را قطع می كند. و استغفار و بازگشت به سوی خدا رگ حیات او را پاره می كند و برای هر چیزی زكات است و زكات بدن روزه داری است. علی (ع) فرمود: روزه در ماه مبارك رمضان سپر نجات از عقاب الهی است.

 

منابع:

- شهرضا، محمدرضا، گنجینه‌ی معارف.

- دشتی، محمد؛ ایدئولوژی اسلامی.

- شیرازی، محمد؛ روزه‌ی ماه خدا؛ ترجمه‌ی مصطفی زمانی.

زهرا انصاری -  خراسان رضوی ـ شهرستان كاشمر


مقالات نشریه نگاه آموزش و پرورش، مقالات نگاه آموزش و پرورش، مقالات آموزش و پرورش، مقالات معلمان نشریه نگاه آموزش و پرورش، مقاله های منتشر شده معلمان در نشریه نگاهی به رویدادهای آموزش و پرورش، مقاله های منتشر شده معلمان در نشریه نگاه آموزش و پرورش





طبقه بندی: مقالات نشریه نگاه آموزش و پرورش،
برچسب ها: بررسی آثار روزه، مقالات نشریه نگاه آموزش و پرورش، مقالات نگاه آموزش و پرورش، مقالات آموزش و پرورش، مقالات معلمان نشریه نگاه آموزش و پرورش، مقاله های منتشر شده معلمان در نشریه نگاهی به رویدادهای آموزش و پرورش، مقاله های منتشر شده معلمان در نشریه نگاه آموزش و پرورش،
تاریخ: جمعه 31 اردیبهشت 1395 | نویسنده: | نظرات

.: